Doodstraf

Die term doodstraf verwys na die wettige teregstelling van 'n mens as die swaarste straf vir 'n misdaad. Verskeie state, soos die Verenigde State van Amerika, pas nog die doodstraf toe. Die meeste state het egter die doodstraf afgeskaf of vir jare geen teregstellings uitgevoer nie. Vir duisende jare is teregstellings as die straf vir die swaarste misdade toegepas. Met die begin van die humanisme in Europa word die doodstraf vir die eerste keer krities gesien. Tot vandag is die status daarvan in terme van menseregte nog nie uitgeklaar nie. Die eerste staat wat die doodstraf afgeskaf het was die Groothertogdom Toskana in 1786.

Die doodstraf wêreldwyd (2020)
Uitvoering deur ophang in 'n galg (1946).

Geskiedenis

Die doodstraf bestaan ​​al vir duisende jare. Historiese bronne dui aan dat hierdie soort straf reeds deel van die regstelsel was in die tyd toe mense nog in stamme gewoon het. Oor die algemeen kon 'n misdaad in daardie tyd gestraf word deur die oortreder die slagoffer te laat vergoed, lyfstraf, verbanning of teregstelling. Dit is egter redelik waarskynlik dat omdat gemeenskappe destyds baie klein was, daar min misdade binne die gemeenskap gepleeg is en daar ook 'n groot mate van onwilligheid was om 'n lid van die gemeenskap te verban of dood te maak. Dit was egter nie van toepassing op misdade wat deur mense buite hul eie gemeenskap gepleeg is nie. Selfs relatief geringe misdade, soos diefstal deur iemand van buite hul eie gemeenskap, is as 'n aanval op die hele gemeenskap beskou en is soms swaar gestraf. Misdade wat deur iemand van 'n naburige stam gepleeg is, kon lei tot vetes wat vir geslagte geduur het, maar is ook dikwels met amptelike verskonings en vergoeding hanteer. Hierdie vergoeding kon wesenlik wees (bv. betaal vir die skade met vee of slawe), die uitruil van bruide of bruidegoms, maar daar kon ook besluit word dat terugbetalings met bloed gedoen moes word. Soms is dierebloed aanvaar, wat mensebloed kon vervang, maar soms is iemand uit die oortreder se stam ook vir teregstelling aangebied. Dit hoef nie noodwendig die oortreder self te gewees het nie: die konflik was tussen twee gemeenskappe en nie tussen individue nie.

Later het stamme geleidelik in nasies verenig. Deur nabygeleë lande en stamme te verower, het bevolkings ook vermeng. ’n Hoërklas het ontwikkel ​​op grond van godsdiens, rykdom of mag en minder op grond van die stam waaruit ’n persoon oorspronklik gekom het. Dit het gelei tot 'n toenemende behoefte om 'n eenvormige regstelsel in te stel, waarin verhoudinge tussen sosiale klasse formeel gevestig is.

Een van die oudste en bekendste regstelsels is die Codex Hammurabi. Strawwe is in hierdie kode ingesluit vir verskeie misdade, waarvan die erns van die sosiale klas van die oortreder en dié van die slagoffer afgehang het. Die Codex Hammurabi het die doodstraf ingesluit vir die vals beskuldiging van iemand van moord, owerspel en die verkragting van 'n maagd.

Die Joodse Torah (wat glo van ongeveer 750 vC dateer) het voorsiening gemaak vir die doodstraf vir moord, ontvoering, toorkuns, sabbatsverbreking, godslastering en 'n wye verskeidenheid seksmisdade. Vandag word geglo dat teregstellings in Israel en Juda skaars was omdat die bewyslas moeilik was.

In Antieke Griekeland is die eerste wet omstreeks 621 vC deur Draco geskryf. Die doodstraf is vir 'n groot aantal misdade gebruik en die uitdrukking drakoniese maatreëls kom hieruit.

In Europa, gedurende die Middeleeue en daarna, was die doodstraf 'n algemene straf vir 'n wye verskeidenheid misdade. Byvoorbeeld, in Brittanje in die 18de eeu was nie minder nie as 222 misdade met die dood strafbaar, insluitend die ongemagtigde afkap van 'n boom of die steel van 'n dier. Gedurende hierdie tydperk is die doodstraf dikwels in ballingskap na een van die nuwe kolonies verander.

Liechtenstein was die eerste land ter wêreld wat die doodstraf in 1798 afgeskaf het. 'n Toenemende aantal lande het sedertdien die doodstraf heeltemal afgeskaf of nie meer toegepas nie. Die afskaffing van die doodstraf is een van die voorwaardes verbonde aan lidmaatskap van die Europese Unie.

State sonder doodstraf

Hierdie 90 state en gebiede het die doodstraf afgeskaf (siviel/militêr):

Albanië2007
Andorra1990
Angola1992
Armenië2003
Australië1985
Azerbeidjan1998
België1996
Bhutan2004
Bosnië-Herzegowina2001
Bulgarye1998
Ciprus2002
Colombia1910
Costa Rica1877
Denemarke1978
Djiboeti1995
Dominikaanse Republiek1966
Duitsland1949 (Wes)1987 (Oos)
Ecuador1906
Estland1998
Filippyne2006
Finland1972
Frankryk1981
Georgië1997
Griekeland2004
Guinee-Bissau1993
Haïti1987
Honduras1956
Ierland1990
Italië1948/1994
Ivoorkus2000
Kaap Verde1981
Kambodja1989
Kanada1976/1998
Kiribati1979
Kroasië1990
Liberië2005
Liechtenstein1987
Litaue1998
Luxemburg1979
Malta2000
Marshalleilande1986
Masedonië1991
Mauritius1995
Mexiko2005
Gefedereerde State van Mikronesië1986
Moldawië2006
Monaco1962
Montenegro1995
Mosambiek1990
Namibië1990
Nederland1982
Nepal1997
Nicaragua1979
Nieu-Seeland1989
Niue2004
Noorweë1979
Oekraïne2000
Oostenryk1950/1968
Oos-Timor1999
Palau1994
Panama1903
Paraguay1992
Pole1997
Portugal1976 (1867)
Roemenië1990
Rwanda2007
Solomoneilande1978
Samoa2004
San Marino1865
São Tomé en Principe1990
Senegal2004
Serwië1995
Seychelle1993
Slowakye1990
Slowenië1989
Spanje1995
Suid-Afrika1997
Swede1972
Switserland1942/1992
Tsjeggië1990
Turkmenistan1999
Turkye2006
Tuvalu1978
Uruguay1907
Vanuatu1980
Vatikaanstad1969
Venezuela1863
Verenigde Koninkryk1969
Ysland1944

In hierdie 11 state is die doodstraf in die siviele reg afgeskaf (maar die doodstraf bestaan in die militêre reg):

Argentinië1984
Bolivië1997
Brasilië1979 (1891[1])
Chili2001
CookeilandeN/A
El Salvador1983
Fidji1979
Israel1954
Kirgisië2007
Letland1999
Peru1979

Verwysings

  1. "Grondwet van Brasilië van 1891: Artikel 72, § 21. Tydens van diktatuure was daar die doodstraf 1938–1945 en 1969–1978 terug, maar dit is uitnaamreg gewees en daar is keen voltrekkinge gewees. Die laaste volltrekking van 'n veroordeel was 1876 in Pilar, AL". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Augustus 2013. Besoek op 27 Augustus 2021. no-break space character in |title= at position 46 (hulp)

Doodstraf

Die term doodstraf verwys na die wettige teregstelling van \'n mens as die swaarste straf vir \'n misdaad. Verskeie state, soos die Verenigde State van Amerika, pas nog die doodstraf toe. Die meeste state het egter die doodstraf afgeskaf of vir jare geen teregstellings uitgevoer nie. Vir duisende jare is teregstellings as die straf vir die swaarste misdade toegepas. Met die begin van die humanisme in Europa word die doodstraf vir die eerste keer krities gesien. Tot vandag is die status daarvan in terme van menseregte nog nie uitgeklaar nie. Die eerste staat wat die doodstraf afgeskaf het was die Groothertogdom Toskana in 1786.